Blogs

Als 2012 dan het jaar van de grote transformatie is, wil ik wel bijdragen aan 'n Empathie Revolutie: een radicale omslag in hoe we onszelf en de ander ont-moeten.

Wie heeft er nu (priori)tijd om een lange blog te lezen? Daarom: Ik hou het kort en eenvoudig ('keep it short & simple'), een gouden empathie-regel voor mij.

Heb jij een gouden empathie-regel? Deel 'm svp. Help je mee aan 'n Empathie Revolutie?!

Als jij “sorry” zegt, bedoel je dan ‘wat stom van me …’ (denken in goed/ fout, zelfveroordeling). Of gebruik je het als empathie-smeermiddel naar de ander (vanuit de intentie ‘Ik zie dat het je raakt … en dat je graag….’). Hoe ervaar jij sorry?

Wie kent de karikatuur van ‘Sorry-Piet’ uit het Sinterklaasjournaal die bij alles wat ie zegt of doet, zich verontschuldigt met “sorry”?
Binnen Geweldloze Communicatie valt sorry in de categorie ‘alarmbellen’. Als je je excuses maakt, kan het zijn dat je impliciet een oordeel uitspreekt over jezelf. 

De uitnodiging is dan contact te maken met die gedachten en te ‘rouwen’: je verlangen te horen dat je iets graag anders had willen doen. (Wat er niet van kwam omdat je voor het vervullen van een andere behoefte koos.)  En om de ander die onvervulde behoefte te vertellen in plaats van sorry te zeggen.

Bijvoorbeeld. “Nu ik je hoor zuchten achter het fornuis omdat bepaalde ingrediënten ontbreken, ervaar ik frustratie en onbehagen. Ik was graag zorgvuldiger geweest bij het aflopen van de boodschappenlijst. Zodat ik gekocht had wat jij nu nodig hebt.”
Eventueel (intern): ik koos voor voortgang en heb daarom de boodschappenlijst een keer bekeken, in plaats van meerdere keren.

Een deelnemer uit de Arnhemse Oefengroep inspirerende mij met zijn opmerking dat hij sorry gebruikt als stopwoordje/smeermiddel. Dat zette mij aan het reflecteren (waarvoor dank!)
Ik herken die smeerolie-functie. Ik zeg tegenwoordig ook wel eens bewust sorry. Daarmee bedoel ik dan oprecht: ik hoor/ zie je … in dat wat er nu in je speelt. En dan is het voor mij de ‘short way’ voor ‘gekunstelde’ zinnen als in bovenstaande voorbeeld, waarover een volgende keer meer.
Ik ben nieuwsgierig hoe jij met sorry omgaat. Wil je delen?

Deze lente ben ik na ruim 25 jaar weer gaan tennissen. En wie kom ik op de baan tegen? Mijn best bespraakte jakhals. Ik was zijn bestaan bijna vergeten. Totdat ik besloot mijn nieuwe tennismaat te laten zien dat ik sinds mijn 18^E het tennissen echt niet verleerd was. “GVD, K-wijf, trut”, riep jakhals tegen me na een bal in het net, een dubbel fout of een lob die buiten de lijn belandt.
Zeker de eerste potjes was ik me nauwelijks bewust van deze oude vertrouwde bekende, zo gericht op winnen was ik. Daarbij hielp mijn tegenstander om in deze energie te blijven. Meermalen vloog haar racket over het veld als zij fout sloeg. En aangezien zij - toen nog - verloor viel het met mijn agressie relatief mee.

Waarschijnlijk omdat mijn ego voldoende gestreeld was, kreeg ik na 4 à 5 keer wat meer tijd om te reflecteren. Ik zag mezelf ineens staan. Waar komt dit allemaal vandaan, vroeg ik me verbaasd af. En hoe staat het eigenlijk met m’n verinnerlijking van de geweldloze taal - waar ik toch al een paar jaar dagelijks zo niet uurlijks mee bezig ben? Ik begon tijdens het rammen door na te denken over mijn onvervulde behoeften achter deze zelfkritiek.

Zo ook vanochtend, toen ik werkelijk slecht in vorm was en binnen een half uur met 5-1 achterstond. Ik heb behoefte aan…. winnen. Dat was het eerste wat in me op kwam. Oké, winnen is geen behoefte en wel een strategie. Ja, nu ik wist ik het. Ik had behoefte aan bekwaamheid en daarom raakte ik zo gefrustreerd als ik een bal uit sloeg. Of nee, misschien wilde ik wel erkenning (omdat ik gewoon beter ben dan m’n maat). Oh, maar dan ben ik weer aan het vergelijken…..
Plezier, dat was het. En avontuur, dat maakt dat ik soms keihard (uit) sla, gewoon om te proberen. Die introspecties gaven me lucht en tegelijkertijd voelde ik nog onrust.

Onder het serveren schoot me ineens te binnen waar het me echt om gaat. Vertrouwen! Het verlangen om te vertrouwen dat ik het (aan) kan, wat er ook op me af komt. Vanuit het contact met die behoefte ging ik serveren. Het werd 5-2 en 5-3. Ik voelde me enthousiast en opgelucht. Bij iedere bal die op me afkwam verbond ik me met ‘vertrouwen’. Ik kreeg het inzicht dat ik mezelf dit ook toewens als trainer. Dat wat er op me afkomt gedurende de training (welke vragen, reacties, interacties) dat ik het vanuit vertrouwen tegemoet kan treden. Het werd 5-4 en toen 6-4 voor mijn maat. Geheel in mijn kracht stelde ik voor nog een set te doen. Binnen een half uur won ik met 6-1. Tussendoor riep ik mijn tennismaat nog ongevraagd toe “probeer te vertrouwen” toen ze haar racket in het net gooide.

Omdat ik waarde hecht aan eerlijkheid en delen vertelde ik haar naderhand dat ik een nieuwe tactiek had: tennissen vanuit vertrouwen. Nu de verinnerlijking nog. En mocht jij ook op geweldloos tennissen zitten, ik ben benieuwd naar jouw ervaringen.

Wat maakt dat je hier op klikte? Je nieuwsgierigheid?
Het proces van Geweldloze Communicatie gaat over het hervinden van je nieuwsgierigheid. Om wezenlijk benieuwd te zijn wat er leeft in jou en in de ander. Los van oordelen en vooringenomenheid.
Om open en oprecht geïnteresseerd te zijn in wat je partner, collega, kind, wil en wat jij wilt en dan samen oplossingen te vinden waarbij jullie ieders behoefte vervullen.
Lees verder: Geweldloze Communicatie van Marshall Rosenberg. NB: medio februari ’11 komt een geheel herziene versie op de markt.